راهنمای کامل عیبیابی و تعمیر جاروبرقی؛ مشکلات رایج و روش رفع آنها
جاروبرقی یکی از پرکاربردترین وسایل هر خانه است و خرابی آن میتواند کارهای روزمره را با مشکل مواجه کند. از کم شدن قدرت مکش گرفته تا صدای غیرعادی، داغ شدن موتور، خاموش شدن ناگهانی یا روشن نشدن دستگاه، هر کدام میتوانند نشانه یک ایراد متفاوت باشند.
در بسیاری از مواقع، مشکل جاروبرقی به یک قطعه ساده مانند فیلتر، کیسه، خرطومی یا مسیر مکش مربوط میشود؛ اما بعضی خرابیها نیز به موتور، زغال، سیمجمعکن، کلید، برد یا سایر قطعات داخلی مربوط هستند و برای تشخیص و تعمیر آنها بهتر است از تعمیرکار متخصص کمک گرفته شود.
در این راهنما از پارت ایرانی، رایجترین مشکلات جاروبرقی را بررسی میکنیم و توضیح میدهیم قبل از تعمیر یا تعویض قطعات، چه مواردی را باید بررسی کنید.
عیبیابی جاروبرقی را از کجا شروع کنیم؟
قبل از اینکه دستگاه را باز کنید یا سراغ تعویض قطعات بروید، ابتدا باید مشکل را دقیق مشخص کنید.
برای مثال، اگر جاروبرقی روشن میشود اما مکش آن کم شده است، احتمالاً مشکل در مسیر عبور هوا، کیسه یا مخزن، فیلتر، خرطومی یا نازل وجود دارد. اگر دستگاه اصلاً روشن نمیشود، باید مواردی مانند برق ورودی، دوشاخه، سیم، سیمجمعکن، کلید و در مراحل بعدی قطعات داخلی بررسی شوند.
به همین دلیل، تعویض سریع یک قطعه بدون تشخیص درست ممکن است هزینه اضافی ایجاد کند.
۱. علت کم شدن مکش جاروبرقی چیست؟
کم شدن مکش یکی از رایجترین مشکلات جاروبرقی است.
مهمترین دلایل آن عبارتاند از:
پر بودن کیسه یا مخزن
وقتی کیسه یا مخزن گرد و غبار بیش از حد پر شود، جریان هوا کاهش پیدا میکند و قدرت مکش دستگاه افت میکند. در برخی مدلها حتی زمانی که کیسه کاملاً پر نشده، به دلیل نوع و حجم گرد و خاک ممکن است جریان هوا کاهش پیدا کند.
بنابراین اولین کار، بررسی کیسه یا مخزن و تخلیه یا تعویض آن است.
کثیف بودن فیلتر
فیلترهای جاروبرقی برای جلوگیری از ورود گرد و خاک به بخشهای داخلی و همچنین تصفیه هوای خروجی استفاده میشوند. با گذشت زمان، گرد و غبار روی فیلتر جمع شده و میتواند جریان هوا را محدود کند.
تمیز کردن یا تعویض فیلتر باید مطابق دستورالعمل همان مدل انجام شود؛ زیرا همه فیلترها قابل شستوشو نیستند.
گرفتگی خرطومی یا لوله
گاهی یک تکه پارچه، دستمال، مو یا جسم دیگر داخل خرطومی یا لوله گیر میکند.
در این حالت موتور ممکن است به کار خود ادامه دهد، اما جریان هوا بهدرستی عبور نمیکند و مکش کاهش پیدا میکند.
گرفتگی نازل یا برس
قسمت سری جاروبرقی نیز باید بررسی شود. تجمع مو، پرز و آشغال در برس یا نازل میتواند مسیر ورود هوا را محدود کند.
مشکل در اتصالات
خرطومی، لوله، نازل و سایر اتصالات باید بهدرستی در جای خود قرار گرفته باشند. نشتی هوا در مسیر مکش نیز میتواند باعث کاهش عملکرد دستگاه شود.
بررسی کیسه یا مخزن، فیلتر، نازل، لوله و خرطومی از جمله مواردی است که در راهنماهای رسمی جاروبرقی نیز برای مشکل کاهش مکش توصیه شده است.
۲. چرا جاروبرقی صدای زیادی دارد؟
تغییر ناگهانی صدای جاروبرقی میتواند نشانه وجود مشکل باشد.
اگر صدای دستگاه نسبت به قبل بیشتر شده است، ابتدا موارد ساده را بررسی کنید:
- پر بودن کیسه یا مخزن
- گرفتگی خرطومی
- گرفتگی لوله
- گرفتگی نازل
- کثیف بودن فیلتر
- گیر کردن جسم خارجی در مسیر هوا
اگر صدای غیرعادی همچنان ادامه داشت، ممکن است مشکل به بخشهای داخلی مانند موتور، بلبرینگ یا سایر قطعات مکانیکی مربوط باشد.
در چنین شرایطی بهتر است دستگاه بدون بررسی تخصصی باز نشود؛ زیرا ادامه استفاده از جاروبرقی در صورت وجود ایراد جدی میتواند آسیب بیشتری ایجاد کند.
بررسی مسیر هوا و فیلتر از اولین اقداماتی است که برای صدای غیرعادی جاروبرقی پیشنهاد میشود.
۳. علت داغ شدن جاروبرقی چیست؟
داغ شدن بیش از حد جاروبرقی موضوعی است که نباید نادیده گرفته شود.
یکی از دلایل رایج میتواند محدود شدن جریان هوا به دلیل گرفتگی فیلتر، خرطومی، لوله یا نازل باشد. همچنین استفاده طولانیمدت یا وجود ایراد در موتور نیز میتواند باعث افزایش دما شود.
اگر جاروبرقی بیش از حد معمول داغ میشود:
- دستگاه را خاموش کنید.
- دوشاخه را از برق بکشید.
- کیسه یا مخزن را بررسی کنید.
- فیلترها را بررسی و در صورت نیاز تمیز یا تعویض کنید.
- مسیر خرطومی، لوله و نازل را بررسی کنید.
- اجازه دهید دستگاه کاملاً خنک شود.
اگر پس از این بررسیها مشکل دوباره تکرار شد، بهتر است دستگاه توسط تعمیرکار بررسی شود.
در بعضی مدلهای جاروبرقی، سیستمهای حفاظتی در صورت افزایش بیش از حد دما میتوانند دستگاه را خاموش کنند. بنابراین خاموش شدن ناگهانی همیشه به معنای سوختن موتور نیست.
۴. جاروبرقی روشن نمیشود؛ مشکل از کجاست؟
اگر جاروبرقی اصلاً روشن نمیشود، باید عیبیابی از سادهترین موارد شروع شود.
برق پریز را بررسی کنید
ابتدا مطمئن شوید پریز برق سالم است و وسیله دیگری با آن کار میکند.
دوشاخه و سیم برق را بررسی کنید
قطع شدن یا آسیب دیدن سیم میتواند باعث روشن نشدن دستگاه شود.
سیمجمعکن را بررسی کنید
در برخی جاروبرقیها ممکن است اتصال داخلی سیمجمعکن دچار مشکل شود.
کلید روشن و خاموش
خرابی کلید نیز یکی از احتمالات است.
قطعات داخلی
اگر موارد بالا سالم باشند، احتمال دارد ایراد از قطعات داخلی دستگاه مانند موتور، اتصالات، زغال یا در مدلهای خاص برد الکترونیکی باشد.
در این مرحله بهتر است تعمیر توسط فرد متخصص انجام شود.
۵. چرا جاروبرقی بعد از چند دقیقه خاموش میشود؟
خاموش شدن جاروبرقی هنگام کار میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
یکی از احتمالات، افزایش بیش از حد دمای دستگاه است. گرفتگی مسیر مکش، فیلتر کثیف یا پر بودن بیش از حد کیسه میتواند جریان هوا را کاهش دهد و باعث افزایش فشار و دمای دستگاه شود.
اگر بعد از مدتی خاموش شدن، دستگاه پس از خنک شدن دوباره کار میکند، این موضوع میتواند سرنخی برای بررسی سیستم حرارتی و جریان هوا باشد.
اما اگر مشکل بهصورت مداوم تکرار میشود، نباید صرفاً با صبر کردن برای خنک شدن دستگاه آن را نادیده گرفت.
۶. فیلتر جاروبرقی چه زمانی باید تمیز یا تعویض شود؟
فیلتر یکی از مهمترین قطعات جاروبرقی است.
کثیف بودن فیلتر میتواند جریان هوا را کاهش دهد و در بعضی دستگاهها باعث افت عملکرد و افزایش فشار روی سیستم مکش شود.
زمان تمیز کردن یا تعویض فیلتر به نوع جاروبرقی، نوع فیلتر و میزان استفاده از دستگاه بستگی دارد.
نکته مهم این است که هر فیلتری قابل شستوشو نیست. اگر سازنده دستگاه شستوشوی فیلتر را مجاز اعلام نکرده باشد، نباید آن را با آب بشویید.
در صورت قابل شستوشو بودن فیلتر نیز باید قبل از نصب مجدد، کاملاً خشک شده باشد. دستورالعملهای رسمی برخی مدلها نیز بر تمیز کردن منظم فیلتر و خشک شدن کامل آن قبل از نصب تأکید دارند.
۷. چه زمانی موتور جاروبرقی نیاز به تعمیر یا تعویض دارد؟
موتور قلب جاروبرقی است و خرابی آن معمولاً نسبت به مشکلات ساده مانند فیلتر یا خرطومی، نیازمند بررسی تخصصیتری است.
علائمی مانند:
- صدای بسیار غیرعادی موتور
- بوی سوختگی
- جرقه غیرطبیعی
- کاهش شدید قدرت
- داغ شدن غیرعادی
- روشن نشدن دستگاه با وجود سالم بودن برق ورودی
میتوانند نشانه وجود مشکل در موتور یا قطعات مرتبط با آن باشند.
البته هیچکدام از این علائم بهتنهایی به معنی خراب بودن قطعی موتور نیستند و تشخیص نهایی باید با بررسی دستگاه انجام شود.
۸. زغال جاروبرقی چیست و چه زمانی باید تعویض شود؟
در برخی موتورهای جاروبرقی از زغال موتور استفاده میشود. این قطعه در اثر کارکرد دستگاه بهمرور فرسوده میشود.
فرسودگی زغال میتواند با علائمی مانند کاهش عملکرد، جرقه غیرطبیعی یا مشکلات مربوط به کارکرد موتور همراه باشد.
اما چون علائم خرابی زغال میتواند با مشکلات دیگر موتور یا بخشهای الکتریکی مشابه باشد، بهتر است قبل از خرید قطعه، مدل و موتور دستگاه بررسی شود.
۹. خرطومی جاروبرقی چه زمانی نیاز به تعویض دارد؟
خرطومی یکی از قطعاتی است که ممکن است بهمرور دچار پارگی، ترک، نشتی یا گرفتگی شود.
اگر خرطومی آسیب دیده باشد، حتی در صورت سالم بودن موتور، عملکرد مکش میتواند کاهش پیدا کند.
در هنگام خرید خرطومی جدید باید به مواردی مانند:
- مدل جاروبرقی
- قطر اتصال
- نوع سر خرطومی
- طول خرطومی
- نوع اتصال به بدنه
توجه کرد.
به همین دلیل بهتر است هنگام خرید قطعات جاروبرقی، فقط به ظاهر قطعه اکتفا نکنید و مشخصات دقیق دستگاه را بررسی کنید.
۱۰. آیا میتوان قطعات جاروبرقی را خودمان تعویض کنیم؟
برخی قطعات ساده مانند بعضی فیلترها، کیسهها یا لوازم جانبی با توجه به طراحی دستگاه ممکن است توسط کاربر قابل تعویض باشند.
اما قطعاتی مانند موتور، زغال، سیمجمعکن، کلید، برد و قطعات داخلی نیاز به دانش فنی و رعایت نکات ایمنی دارند.
قبل از هرگونه باز کردن دستگاه، جاروبرقی باید خاموش و از برق جدا شود.
اگر با تعمیرات لوازم برقی آشنایی ندارید، بهتر است به جای آزمون و خطا، دستگاه را به تعمیرکار متخصص بسپارید.
مهمترین قطعات جاروبرقی که ممکن است نیاز به تعویض داشته باشند
بسته به مدل و برند دستگاه، قطعات مختلفی در جاروبرقی وجود دارند. برخی از قطعات پرمصرف عبارتاند از:
- فیلتر جاروبرقی
- کیسه جاروبرقی
- خرطومی
- لوله تلسکوپی
- نازل و سریها
- برس
- موتور
- زغال موتور
- سیمجمعکن
- کلید روشن و خاموش
- چرخ
- اتصالات و واشرها
- قطعات الکتریکی و الکترونیکی
هنگام خرید قطعه، حتماً مدل دقیق جاروبرقی را بررسی کنید؛ زیرا حتی قطعاتی که از نظر ظاهری مشابه هستند ممکن است از نظر ابعاد، اتصال یا مشخصات فنی با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
قبل از خرید قطعه جاروبرقی به چه نکاتی توجه کنیم؟
یکی از اشتباهات رایج، خرید قطعه فقط بر اساس ظاهر آن است.
برای انتخاب قطعه مناسب بهتر است این موارد را در نظر بگیرید:
۱. برند دستگاه
نام برند اولین اطلاعاتی است که باید بررسی شود.
۲. مدل دقیق دستگاه
مدل دقیق معمولاً روی برچسب مشخصات دستگاه درج شده است.
۳. نوع و مشخصات قطعه
برای مثال، هنگام خرید موتور فقط مشابه بودن ظاهری کافی نیست و مشخصات فنی آن نیز اهمیت دارد.
۴. ابعاد و نوع اتصال
قطعه باید از نظر ابعاد و محل اتصال با دستگاه سازگار باشد.
۵. کیفیت قطعه
قطعه بیکیفیت ممکن است باعث عملکرد نامناسب دستگاه یا خرابی مجدد شود.
تعمیر کنیم یا جاروبرقی جدید بخریم؟
در بسیاری از موارد، خرابی یک قطعه به معنی پایان عمر جاروبرقی نیست.
اگر ایراد مربوط به قطعات قابل تعویض باشد، تعمیر یا تعویض قطعه میتواند راهحل اقتصادیتری نسبت به خرید یک دستگاه جدید باشد.
برای تصمیمگیری باید مواردی مانند نوع خرابی، قیمت قطعه، هزینه تعمیر، وضعیت کلی دستگاه و عمر جاروبرقی در نظر گرفته شود.
به همین دلیل بهتر است قبل از خرید یک جاروبرقی جدید، ابتدا هزینه تعمیر و امکان تأمین قطعات دستگاه فعلی بررسی شود.
جمعبندی
کم شدن مکش، صدای زیاد، داغ شدن، خاموش شدن ناگهانی و روشن نشدن از رایجترین مشکلات جاروبرقی هستند.
در بسیاری از موارد، مشکل از موارد سادهای مانند پر بودن کیسه یا مخزن، کثیف بودن فیلتر، گرفتگی خرطومی، لوله یا نازل است. اما اگر مشکل با این بررسیها برطرف نشد، احتمال دارد یکی از قطعات داخلی دستگاه نیاز به تعمیر یا تعویض داشته باشد.
اگر برای تعمیر جاروبرقی یا پیدا کردن قطعه مناسب دستگاه خود نیاز به راهنمایی دارید، میتوانید مشخصات و مدل دستگاه را بررسی کرده و سپس برای انتخاب قطعه مناسب اقدام کنید.
پارت ایرانی با تمرکز بر قطعات و لوازم مورد نیاز تعمیر لوازم خانگی، میتواند مرجعی برای تهیه قطعات مورد نیاز تعمیرکاران و مصرفکنندگان باشد.
